Moederschapsrust voor zelfstandigen: van 12 naar 15 weken sinds 1 juli

Tot voor kort moesten zelfstandige moeders het stellen met maximaal 12 weken moederschapsrust, waar werknemers er 15 hebben. Die kloof is nu gedicht. Het koninklijk besluit dat de ministerraad op 30 april 2026 goedkeurde — maatregel 24 van het KMO-plan — trad op 1 juli 2026 in werking voor elke moederschapsrust die vanaf die datum aanvangt.

Hoe de rust is opgebouwd

• Verplicht: 3 weken. Eén week vóór de vermoedelijke bevallingsdatum en twee weken na de geboorte. In die periode mag u niet werken.
• Facultatief: 9 weken (10 bij een meerling), vrij op te nemen in blokken van zeven dagen, voltijds of halftijds, tot ruim negen maanden na de bevalling.
• Nieuw: tot 3 extra weken — afhankelijk van uw keuze rond dienstencheques.

Het keuzemodel: weken of cheques

De bestaande moederschapshulp — 105 gratis dienstencheques voor huishoudelijke hulp — blijft bestaan, maar wordt nu communicerend met de extra rust. Wie géén dienstencheques opneemt, krijgt drie extra weken (15 in totaal). Bij 35 cheques blijven twee extra weken over, bij 70 cheques één, en wie de volle 105 cheques kiest, blijft bij de klassieke 12 weken. De vraag is dus niet "wat is het meeste waard?", maar "wat helpt mijn gezin en mijn zaak het best door deze periode?" — voor wie de zaak tijdelijk kan sluiten, wegen weken vaak zwaarder; voor wie moet blijven draaien, kan huishoudhulp waardevoller zijn.

De uitkering en uw sociale bijdragen

De moederschapsuitkering wordt uitbetaald door uw ziekenfonds: iets meer dan 900 euro per week gedurende de eerste vier weken bij voltijdse opname (bedragen 2026), daarna iets lager; bij halftijdse opname telkens de helft. Daarnaast bent u voor de twee kwartalen na de bevalling vrijgesteld van sociale bijdragen, met volledig behoud van rechten — uw sociaal verzekeringsfonds past dit automatisch toe. En sinds inkomstenjaar 2026 verhindert die vrijstelling de fiscale aftrek van uw VAPZ-bijdragen niet langer, een pijnpunt dat jarenlang bestond.

Praktische voorbereiding: de checklist

Een verlengde rustperiode werkt pas als de zaak errond georganiseerd is. Loop deze punten tijdig na:

• Welke opdrachten, leveringen of klantafspraken worden overgedragen, verplaatst of tijdelijk stopgezet?
• Wie bewaakt de btw-aangiften, facturatie en betalingsopvolging tijdens de rustperiode?
• Zijn volmachten en toegang tot boekhoud- en facturatieplatformen geregeld voor wie tijdelijk overneemt?
• Welke vaste kosten lopen door, welke inkomsten vallen tijdelijk weg — en volstaat de cashbuffer?

Drie weken extra rust of 105 dienstencheques: de beste keuze hangt af van of uw zaak zonder u kan draaien — niet van wat op papier het duurste lijkt.

Verwacht u in de tweede jaarhelft een geboorte in uw gezin of bij een vennoot? Neem de keuze tijdig mee in de planning van bijdragen, vervanging en facturatie. De aanvraag verloopt via het ziekenfonds; de bijdragevrijstelling via uw sociaal verzekeringsfonds.

Bronnen: Ministerraad 30 april 2026, ontwerp-KB verlenging moederschapsrust (news.belgium.be); RSVZ; VRT NWS, "Wat verandert op 1 juli" (30 juni 2026).